Skip to content

Chuyện con gà đồng nhà quê – Le coq faisan

05/04/2013

Chuyện con gà đồng nhà quê – Le coq faisan

©Mathilde Tuyet Tran, France 2013

Viết nhanh gửi tặng chị Ba (TN), Khánh và chị NL.

Con gà đồng mới đến vườn, chui ra từ hàng dậu. Photo: Mathile Tuyet Tran

Con gà đồng mới đến vườn, chui ra từ hàng dậu. Photo: Mathilde Tuyet Tran 2013

Chồng tôi nhổm lên nhổm xuống, ngồi không yên trên ghế khi đang ăn sáng. Mới có 7 giờ sáng trời còn rất lạnh. Năm nay mùa đông dài lê thê và rét đậm thường xuyên, đầu tháng tư rồi mà có vùng như vùng Bretagne và cả vùng Normandie miền biển có bão tuyết, còn vùng tôi thì vẫn lạnh từ 2° đến 6°, nhiều đêm giá băng đọng lại trắng xóa quanh nhà.

Ông ấy nhìn chăm chăm ra vườn, bảo, có con gì động đậy chỗ hàng dậu. Vài phút sau ông ấy mừng quá, cười tươi, ê, cục cưng, có con gà đồng vào vườn nhà mình kìa. Tôi còn chưa tỉnh ngủ, lại thiếu cái kính cận, bèn đi tìm cái máy chụp hình, kéo zoom cho dài ra để nhìn cho rõ. Một con gà đồng rất đẹp, con trống mới có một bộ áo lông mầu sắc đẹp như thế, để thu hút mọi chú ý về nó.

Nó từ hàng dậu chầm chậm đi ra, nhìn quanh nhìn quất, tiến từ từ ra ánh sáng, đứng lại một lúc. Chồng tôi bảo, thế nào cũng có con mái đi kèm. Con gà đồng có cái đuôi dài, tướng đi vương giả, cứ từ từ tiến về phía nhà tôi, cái đầu lắc lư, ngó bên này ngó bên kia như là đi « trinh sát ».

Chúng tôi ngồi im trong nhà, để nó đừng sợ.

Khi nó đã vượt hai phần ba khoảng vườn, đoạn này thì hàng cây ven vườn chỉ còn toàn là cành khô, chưa ra hoa ra lá, thì chồng tôi lại chỉ tay cho tôi xem, đó, thấy không, con mái đó.

Theo dõi qua ống kính ảnh, tôi mới nhận ra con gà mái, lẩn khuất trong hàng dậu, đi sau và cách hàng ngang gà trống cả năm sáu thước tây. Gà đồng mái có bộ lông mầu nâu đơn giản, dễ làm cho nó ẩn trốn trong thiên nhiên. Chồng tôi lại bảo, vợ chồng nó đi kiếm chỗ làm tổ.

Đúng vậy, gần nhà có mấy bụi cây mà suốt mùa đông tán lá vẫn xanh dầy, chim chóc đều chui vào đấy ẩn náu qua mùa đông. Mấy cây hoa mùa xuân như cây đào, cây forthysia đã đơm nụ tròn căng chỉ chờ một làn nắng ấm mùa xuân là sẽ nở tung. Hình như tiết trời lạnh quá làm cho mầu hồng hoa đào nhạt hơn năm trước.

Đố ai nhìn thấy cô gà đồng mái trong bụi cây ?Photo: Mathilde Tuyet Tran 2013

Đố ai nhìn thấy cô gà đồng mái trong bụi cây ?
Photo: Mathilde Tuyet Tran 2013

Con gà trống cứ đủng đỉnh từ từ tiếp tục việc trinh sát của nó, nó đã đi hết chiều dài của vườn, bây giờ thì hiên ngang bước lên cả sân sau nhà tôi, đi ngang sân, ngó vào nhà. Nhìn thấy bóng nó qua cửa kính, lại thấy cây xoài, cây mít trồng trong chậu đặt sau cửa kính, nó cỏ vẻ không hiểu, đứng ngó hồi lâu. Chồng tôi thích quá cười, này, nếu mà cửa mở thì nó vào luôn trong nhà xem xét đó.

Rồi gà trống đi về phía bên trái, chỗ tôi để cái xô đựng rác thực vật. Nó lom khom nhìn vỏ cam, vỏ cà rốt, vỏ khoai…trong cái xô.

Chợt. Nó nhìn về một phía, co một cẳng lên. Chồng tôi nói khẽ, nó đang cảnh giác trước một nguy hiểm.

À ! mèo hoang ! Mèo hoang thường tấn công gà, giết gà, ăn trứng.

Một lúc sau, nó hạ cẳng xuống, đi sát hàng rào phía bên trái, đứng loanh quanh ở đó. Con gà mái chắc đã tìm được một chỗ để đẻ trong bụi cây. Hai đứa nó lo lắng cho nhau mà thấy thương.

Ổng hỏi tôi : Bắn không ?

Tôi lườm mắt: Không bắn !

Cái ông thợ săn có cây súng lúc nào cũng gác sẵn ở đầu giường thì cứ muốn bắn ăn thịt. Lại muốn bắn con gà trống đẹp kia !

Chú gà đồng trống đang thủ thế trước nguy hiểm !  Photo Mathilde Tuyet Tran 2013

Chú gà đồng trống đang thủ thế trước nguy hiểm ! Photo Mathilde Tuyet Tran 2013

Hai con gà này to hơn gà ta ở bên nhà, không phải là chim trĩ đâu. Vợ chồng nó là loại gà « hoang » sống trong thiên nhiên, vì cái mỏ của con gà đồng trống còn nguyên vẹn không bị cắt. Khi nuôi gà đồng, người ta thường phải cắt một phần mỏ của con trống, vì với cái mỏ nhọn và cứng đó, mấy chú gà đồng trống đánh nhau đến đổ máu tùm lum chết luôn, chỉ để dành mấy cô gà mái và dành quyền chủ đất !

Nếu chị Ba muốn nuôi gà bên Pháp thì hoặc là nuôi toàn gà mái, trứng nó đẻ ra ăn được, nhưng người ta gọi là trứng « trong », tức là trứng không thể nở ra gà con, vì không được thụ tinh. Nếu muốn nuôi có trống có mái, thì nuôi một con trống phải kèm ba, bốn con gà mái để cho nó nhẩy. Ít gà mái hơn thì gà mái bị nhẩy nhiều mau chết. Nhiều gà mái hơn thì gà trống mau chết vì nhẩy kiệt sức. Hai con gà trống thì phải có khoảng tám cô gà mái hầu hạ, nhưng, thể nào, hai chú gà trống cũng kèn cựa nhau mà coi. Thiên nhiên tạo ra như thế mà. Mỗi ngày một cô gà mái đẻ một trứng, có khi ăn hoài không hết trứng, vì thế ở nhà quê, người ta thường đem cho nhau trứng gà nhà. Rồi còn phải mua thóc (blé, lúa mì) hay gạo hay bắp xay…cho nó ăn, thuốc men khi nó bịnh, ngày nào cũng phải có nước sạch cho nó uống…, người ta nói « một đồng gà ba đồng thóc » là vậy.

Mùa đông thì phải có chuồng gà, khéo tay thì mua gỗ về đóng cho bọn chúng một cái chuồng gà cũng được rồi. Trong một nông trại, tôi thấy người ta dùng một cái xác xe hơi cũ làm chuồng gà cho gà ở, lũ gà cứ cục tác cục tác….chui vào đó ngủ, coi rất buồn cười. Nhưng mà cũng phải để ý hàng xóm, nếu nhà cửa sân vườn ở kề cận nhau quá, vì nhiều người không thích tiếng gà gáy sáng (!).

Trong các chợ phiên ở thành phố nhỏ, thị trấn, nhà quê…có bán gà, vịt sống, chợ phiên lớn bán cả bò, cừu, heo, ngựa…sống. Một con gà sống giá cũng bằng một con gà chết, khoảng 8-10€, gà con (poussin) thì 3-4€ một con, nhưng mua gà con thì không biết được con nào sẽ là gà trống, con nào sẽ là gà mái…Các « siêu thị » súc vật bán chó, mèo, thỏ….thỉnh thoảng có bán gà con, nhưng loại gà con bán ở siêu thị thì mang nhiều mầm bệnh, mau chết.

Ông xã tôi « cấm » tôi nuôi gà vì hai vợ chồng đi hoài, thêm nữa, sau nhà lại có chồn cáo lẻn đến giết gà đem đi, phá hoại như lũ mèo hoang, nếu nuôi thì phải làm chuồng chắc chắn cho gà ở yên bình. Ngoài tiếng chuông nhà thờ ing ỏi bên tai lúc 7 giờ sáng, tiếng chim hót líu lo mỗi ngày, tôi vẫn còn mơ đến tiếng gà trống gáy và tiếng gà mái cục tác cục tác…..MTT2013

Les commentaires sont fermés.