Skip to content

Chiến thắng đầu tiên chống Monsanto tại Pháp

11/09/2015

Chiến thắng đầu tiên chống Monsanto tại Pháp – ©Mathilde Tuyết Trần, France 2015 – http://mttuyet.fr

Monsanto là một cái tên quen thuộc đối với người Việt Nam, vì đó là một trong những nhà chủ chốt chế tạo ra chất độc da cam rải xuống Việt Nam trong giai đoạn chiến tranh chống Mỹ, mà đến giờ còn hàng triệu nạn nhân tại Việt Nam đang chờ đợi một bản án công minh và nhân đạo.
Một nhà nông người Pháp, ông Paul François, trồng trọt ở Bernac, sau hơn 10 năm chiến đấu một trận chiến luật pháp cô đơn trước tòa án, đã thắng trận chiến kiên trì chống lại một thế lực to lớn hơn cái sức chống chỏi có hạn của ông cả trăm ngàn lần.
Paul François là người Pháp đầu tiên đã phá bức tường im lặng, kiên trì tố cáo tầm độc hại của chất độc hóa học, khai quang diệt cỏ. Trước tai nạn, ông luôn sử dụng chất hóa học trong canh tác để tăng năng suất sản xuất hoa mầu.
Chiến thắng của ông sẽ đem lại một tầm mức ảnh hưởng rất lớn đối với vụ kiện « chất độc da cam » của bà Trần Tố Nga, người Việt kiều tại Pháp đang khởi kiện chống Monsanto và những công ty hóa học khác, đối với mọi nạn nhân chất độc da cam tại Việt Nam.
Ngày thứ năm 10-09-2015 Tòa phúc thẩm ở Lyon xác định bản án của Tòa sơ thẩm Lyon phán quyết vào năm 2012 trong vụ việc « Lasso/Paul François », là « trách nhiệm » thuộc về Monsanto, và, Monsanto phải hoàn toàn bồi thường cho ông Paul François. Lỗi của Monsanto được phát hiện và dựa trên căn bản qua « trách nhiệm về thông tin sản phẩm và không thực hiện đúng qui tắc về đóng gói và nhãn của sản phẩm. »
Ông Paul François tuyên bố trước báo chí hôm nay, thứ năm, rằng đây là một quyết định pháp lý « lịch sử », vì « một cái hũ đất mà có thể thắng một cái thùng sắt », giống như người Việt nói ví von là « con kiến mà kiện củ khoai ».
Luật sư của ông Paul François là ông François Lafforgue nhận định:  » Đây là lần đầu tiên một nhà chế tạo sản xuất thuốc diệt cỏ khai quang bị kết án phải bồi thường một nông dân đã bị trúng độc. Quyết định pháp lý này là điểm xuất phát đầu tiên cho một cơn sóng đòi bồi thường lớn. Quyết định này đã xác định bổn phận trách nhiệm của nhà sản xuất. »
Bà Maria Pelletier, chủ tịch của tổ chức phi chính phủ « Generations futures » (Những thế hệ tương lai) nói rõ hơn: « Sự nhận định trách nhiệm của Monsanto trong vụ án này là điều cơ bản: các nhà sản xuất đưa vào thị trường những sản phẩm của họ chế tạo và sản xuất phải hiểu từ đây rằng họ không thể trốn tránh trách nhiệm đối với công quyền và công chúng, hay người tiêu thụ, và họ sẽ phải bị bồi thường. Đây là một bước tiến, một chặng đường quan trọng cho tất cả mọi nạn nhân khác của chất độc diệt cỏ khai quang, những người còn đang nuôi hy vọng là trách nhiệm của những nhà sản xuất đối với những bệnh tật mà họ đang gánh chịu sẽ được công lý xác nhận. »
Cuộc đời của Paul François, người cánh tác 240 mẫu đất, chuyên về trồng trọt một loại ngũ cốc, đã thay đổi đột ngột vào ngày 27-04-2004. Hôm đó, trong ý định kiểm soát sự sạch sẽ của một cái bồn đựng chất phun hóa học, ông vô ý hít thở một lượng khí độc hại. Ngay lập tức bất an, ông chỉ kịp nói cho vợ biết là ông vừa mới làm gì, vừa khạc ra máu, ông được đưa vào nhà thương cấp cứu ngay, nhưng ông không còn biết những gì xảy ra sau đó nữa.
Sau năm tuần điều trị, ông trở lại làm việc nhưng thường xuyên bị nhức đầu dữ dội, hay quên, khó khăn khi trò chuyện trao đổi. Đến tháng 11-2004 thì ông bất tỉnh trên sàn nhà.
Tiếp theo đó là một chuỗi dài nằm bệnh viện, đủ mọi khám nghiệm, và ông bị bất tỉnh hôn mê nhiều lần. Các bác sĩ đã tìm ra một phần não bị hủy hoại. Paul François và các bác sĩ chú ý đến việc tìm hiểu hỗn hợp chất khai quang diệt cỏ dưới cái tên thương mại là Lasso do Monsanto sản xuất và bán trên thị trường.
Đến tháng 05-2005 thì chất độc thủ phạm được xác định, đó là chất monochlorobenzène, một hóa chất cực độc có nồng độ đến 50% trong hỗn hợp diệt cỏ, khai quang Lasso.
Kể từ đó ông Paul François sống với một phần não đã bị hủy hoại, và những căn bệnh thần kinh do nguyên nhân đó gây ra, đồng thời phải chiến đấu với một đống hồ sơ về pháp luật trong nhiều năm dài.
Tháng 11-2009 tòa án dân sự xã hội Angoulême công nhận ông bị một tai nạn nghề nghiệp và cơ quan bảo hiểm xã hội MSA của ngành nông phải trả tất cả mọi phí tổn về sức khỏe cho ông.
Ngày 28-01-2010, Tòa án phúc thẩm Bordeaux đã công nhận chất khai quang diệt cỏ Lasso là nguyên nhân chính, trách nhiệm cho bệnh tật của ông Paul François.
Song song trong khoảng thời gian đó, ông François bắt đầu thưa kiện hãng Monsanto vào tháng 02-2007. Chất Lasso bị cấm bán tại Pháp vào tháng 11-2007. Trước đó, chất này đã bị cấm vào năm 1985 tại Canada và kể từ 1992 tại Bỉ và Anh quốc.
Hiện tại, về tình trạng sức khỏe, ông François vẫn còn làm việc một ít thời gian, thường là phải nằm nghỉ và cứ 6 tháng phải đi tái khám trong bệnh viện một lần, theo dõi tình trạng hủy hoại của vùng não. MTT

Ông Paul François, nhà nông tại Bernac, Pháp

Ông Paul François, nhà nông tại Bernac, Pháp

Les commentaires sont fermés.