Aller au contenu principal
Publicités

Rừng Compiègne

11. novembre 2018

Rừng Compiègne – ©Mathilde Tuyết Trần, France 2018

Bạn đến thăm tôi thường dắt đi chơi khu rừng Compiègne. Dạo rừng có người thích có người không thích lắm, vì thú vui dạo rừng ít có ở Việt Nam. Dạo rừng là hít thở không khí trong lành, yên tĩnh, nghe chim hót, tiếng lá xào xạc, con người lùi lại chỉ chú ý thiên nhiên đến cây cỏ, hoa, chim muông, thú rừng…bỏ lại đằng sau những tiếng ồn ào trần tục.

Báo chí Pháp báo tin chấm dứt Đại chiến thế giới lần thứ nhất tại Pháp

Tùy theo mùa mà rừng có những mầu áo khác nhau. Tháng 11 giữa mùa thu thì rừng lại đẹp rực rỡ trong ánh nắng, u buồn khi trời ảm đạm. Lá cây mùa thu đổi trăm sắc mầu từ vàng qua đỏ sang nâu. Thảm lá úa dưới chân vừa trơn ướt khi trời mưa, xào xạc khi trời khô, vừa dày nhiều lớp lá đã rụng theo từng cơn gió thổi. Nhả thơ Lưu Trọng Lư, như một người dạo rừng nhiều lần, chỉ viết có mấy câu thơ ngắn năm 1939, mà diễn tả đầy đủ « Em không nghe rừng thu, lá thu kêu xào xạc, con nai vàng ngơ ngác, đạp trên lá vàng khô »

Rừng ở Việt Nam thuộc loại vùng nhiệt đới, cây cối rậm rạp và có nhiều rắn, rết, bọ, đỉa…nhiều nguy hiểm tiềm ẩn, lại càng mang tính chất anh hùng chứa đựng những vết chân anh hùng dũng cảm. Rừng Compiègne thuộc loại rừng thưa ở châu Âu, có nhiều cây sồi (chêne) và cây giẽ gai (hêtre), rộng khoảng 14.357 mẫu (ha²), đỉnh cao nhất của khu rừng là 145 mét trên mặt biển, thuộc địa phận sông Oise, vùng Picardie, chỉ cách Paris có 80 km, nếu không bị kẹt xe, thời gian di chuyển đến Paris chỉ 45 phút.

Clairière d´Armistice trong khu vực Rethondes (Photo by Eric Feferberg / AFP)

Trong rừng Compiègne cây thủy tùng (if) già nhất còn lại đã tám trăm sáu mươi tuổi, cây sồi già nhất được bẩy trăm sáu mươi tám tuổi, nhiều cây sồi khác từ hai trăm năm đến bốn trăm sáu mươi năm tuổi, và nhiều loại cây rừng khác. Đến đây tôi lại nhở đến một câu thơ của Nguyễn Công Trứ học thời nhỏ « Kiếp sau xin chớ làm người, làm cây thông đứng giữa trời mà reo ».

Người ta đếm được trong rừng Compiègne 5.600 loại thực vật và 6.600 loại động vật, nhiều nhất là nai, hoẵng và heo rừng. Mỗi khi chạy ngang qua rừng Compiègne tôi thường trông thấy những vết heo rửng đào bới lùng sục kiếm ăn ra tới tận hai bên ven đường xe chạy, hai lần chúng tôi phải thắng gấp vì một gia đình heo đông đúc con lớn con nhỏ đang băng qua đường,

Nối tiếp rừng Compiègne là rừng Laigue thuộc địa phận l´Aisne, và rừng Rêtz. Trong những khu rừng này người ta vẫn còn tìm thấy những mảnh bom, mảnh đạn thời chiến tranh, những thi thể chưa được đào lên chôn cất, mà họ để đó dùng thiên nhiên làm mộ và làm nơi tưởng niệm, vì thế nó còn mang tính chất thiêng liêng, kính trọng những người đã ngã xuống.

Thành phố Compiègne vì vị trí đó mà lên tầm mức chiến lược để bảo vệ Paris khi bị tấn công từ phía đông-bắc, tức là từ Bỉ, Đức, chiếm được Compiègne là thẳng tiến đến Paris khá dễ dàng. Vùng sông Oise cũng bởi lý do đó chịu nhiều thiệt hại nặng nề về người và của cải qua hai trận đại chiến. Nhiều làng mạc vùng sông Oise dựng tượng người chiến sĩ thời Đệ nhất thế chiến để tưởng niệm long trọng. Ngày nay, thấy người Paris hợm hĩnh, kiêu ngạo, très parisien, thì người dân Picard rất ghét, họ không có thấm nhuần một chút nào lịch sử, một chút nào của quá khứ đã qua và vẫn đang tồn tại, không biết học bài học của lịch sử.

Lâu đài Pierrefonds

Rừng Compiègne có nhiều lâu đài vua chúa thời xưa, nổi tiếng nhất là lâu đài Compiègne và lâu đài Pierrefonds, vốn là nơi săn bắn các loại thú rừng như hoẵng, nai, heo rừng, thỏ rừng….của vua chúa. Đến giờ thì những tay thợ săn vẫn tiếp tục nghề săn bắn của vua chúa thời xưa.

Trong rừng Compiègne có khu vực thuộc làng Rethondes nằm trong rừng nên được gọi là rừng Rethondes chứa đựng một nơi chốn lịch sử, la Clairière de l´ Armistice ( khoảng rừng sáng đình chiến).

Trong lịch sử cận đại của Pháp-Đức, nơi này đã hai lần quân Đức phải ký giấy đầu hàng quân Pháp, và một lần Hitler ngày 22 tháng 6 năm 1940 đã đến tận nơi đây chứng khiến sự đầu hàng của chính phủ Pétain, hiệp ước Pháp đầu hàng Đức được ký kết bởi tướng Pháp Huntziger, tướng Bergeret, phó đô đốc Le Luc và đại sứ Léon Noël, mở đầu cho cuộc chiếm đóng nước Pháp của Đức trong suốt bốn năm chiến tranh cho đến ngày giải phóng Paris khỏi tay Đức Quốc Xã.

Ngay sau ký kết hiệp ước đầu hàng tượng đài chiến thắng Đại chiến thế giới thứ nhất của Pháp, tượng đài Alsaciens-Lorrains, bị Hitler ra lệnh cho quân đội Đức Quốc Xã phá hủy toàn diện, cho nổ tung bằng chất nổ và san thành bình địa và sau đó mảnh đất được dùng để trồng lúa mì.

Số phận của toa tầu hòa bình cũng không kém, bị kéo về Berlin làm chiến lợi phẩm, cho đến tháng 4 năm 1945 theo lệnh của Hitler trước khi thất bại hoàn toàn bị đốt cháy trong khu rừng Thuringen.

Tượng đài kỷ niệm Alsaciens-Lorrains được thiết lập lại năm 1946 với những mảnh vụn tìm thấy ở Đức. Chính phủ Pháp cho mua một toa tầu khác cùng năm sản xuất 1913 và cho tái lập y hệt toa tầu lịch sử. Nhưng phải chờ đến năm 2001 Clairière d’Amistice mới được chính phủ Pháp công nhận là di tích lịch sử.

Thủ tướng Đức và tổng thống Pháp tại Clairière de l´ Armistice ngày 10.11.2018

Người Đức cũng có cách ăn mừng chiến thắng của họ, trong khi tại Pháp ngày 11.11 hàng năm là ngày chiến thắng và kỷ niệm những người đã chết trong và vì chiến tranh, thì tại khắp nơi trên nước Đức nổ ra ngày mở đầu cho mùa Karneval đường phố vào đúng ngày 11.11. vào lúc 11.11 giờ, một lễ hội tưng bừng nhiều mầu sắc và nhiều triệu lít bia bọt, chỉ chấm dứt ba tháng sau với cao điểm là ngày Rosenmontag và sau ngày Aschermittwoch giữa tháng hai năm tiếp theo.

Tháng 11 năm nay, một mùa thu nóng bỏng ở Pháp. Cuộc viếng thăm ngắn ngủi ngày 10.11.2018 của thủ tướng Đức Angela Merkel và nụ cười của bà tại khu rừng Rethondes, không trước tượng đài kỷ niệm Alsaciens-Lorrains, và cả của tổng thống Pháp, có vẻ không được lòng dân chúng Pháp, không như cái nắm tay lịch sử của Helmut Kohl và Francois Mitterrand tại Verdun năm 1984. Dù sao, bà Merkel cũng đã tuyên bố sẽ chấm dứt nhiệm kỳ thủ tướng Đức lần này. Giá trị của những câu nói mang tính chất ngoại giao, chính trị nhiều khi không có hiệu lực trong lòng dân.

70 nguyên thủ quốc gia được mời đến Paris, trung tâm của vũ trụ, để ăn mừng 100 năm ngày chấm dứt chiến tranh trong xa xỉ, 10.000 cảnh sát được điều động để giữ an ninh. Nghĩ cho cùng, sự kiện này có quan hệ gì với dân chúng Pháp, với những người đã hy sinh ? Quan trọng hơn cả là những buổi lễ kỷ niệm đơn sơ diễn ra trên khắp các làng mạc nước Pháp vào lúc 11.00 giờ trong tiếng chuông nhà thờ vang dội trong suốt 15 phút để báo tin chiến thắng và chấm dứt chiến tranh.

Câu chuyện nổ ra hiện tại có nên hay không nên tưởng niệm Pétain, người đã đầu hàng Hitler và hy vọng cùng với Hitler chia quyền ảnh hưởng ở châu Âu, bị coi là kẻ phản bội đã đưa nước Pháp bị khống chế, bị giam hãm vào tay Đức suốt bốn năm, làm cho bao nhiêu người dân Pháp phải hy sinh trong cuộc chiến, đã cho thấy tầm mức lịch sử của trận Đại chiến thứ nhất cách đây đã một trăm năm còn hằn sâu rõ nét trong hiện tại. Một chính phủ có thể quên, vì trục lợi, nhưng dân thì không quên, vì đau khổ.

Ranson: « …Khi người ta nghĩ đến giá xăng dầu ! »

Dân chúng đang sôi sục vì nhiều lý do, mà ngòi nổ của sự kêu gọi biểu tình toàn quốc ngày 17 tháng 11. 2018 tới đây là giá xăng dầu. Có người nói, cuộc cách mạng dân chủ 1789 nổ ra vì giá bột mì lên cao, dân chúng đói ăn, năm 2018 thì giá xăng dầu lên cao, dân chúng phải chắt bóp hầu bao để di chuyển. Lịch sử không chờ đợi ai cả, và cũng không ai viết lại được lịch sử, ai gieo gió thì gặt bão. Nhưng chính phủ Pháp có vẻ đánh giá nhẹ sức phản đối của dân chúng, rồi sẽ tan biến trong không khí như những cuộc phản đối, biểu tình, chặn đường đã diễn ra.

Kỷ niệm 100 năm Đại chiến thứ nhất có thể là lần kỷ niệm cuối cùng của những người lớn tuổi không có hy vọng sống đến năm 2045 để kỷ niệm 100 năm Đại chiến thế giới thứ hai, chỉ hy vọng và mong mỏi cho thế hệ con, cháu và cả về sau được sống trong hòa bình và độc lập. MTT, 11 giờ ngày 11.11. 2018

Mời xem bài viết: Một toa tầu Hòa Bình và hai trận Đại chiến thế giới 1914-1918 và 1939-1945, Mathilde Tuyet Tran France 2014

Compiegne 1940, Generaloberst Keitel überreicht die Waffenstillstandsbedingungen – Ảnh của Đức, Bundesarchiv. Tướng Keitel đăng giao bản ký kết điều kiện đầu hàng cho tướng Hunziger Pháp trong toa tầu hòa bình năm 1918 tại rừng Rethondes, Compiegne.

Tượng đài kỷ niệm chiến thắng Đệ nhất thế chiến Alsaciens-Lorrains sau khi bị quân Đức chiếm đóng và phá hủy, san thành bình địa. Ảnh của Đức, Bundesarchiv

Pétain và Hitler gặp nhau ở Montoire-sur-Loir ngày 24.10.1940, Pétain cam kết sẽ hợp tác với Đức vừa từ phía cá nhân vừa phía chính quyền Vichy. Cuộc gặp gỡ được chiếu trên đài truyền hình của Đức. Ảnh của Đức, Bundesarchiv

Hitler cùng các tướng lĩnh của Đức Quốc Xã ngày 22.6.1940 tại khu rừng Rethondes, Compiegne với toa tầu lịch sử. Ảnh của báo Life

Vua Đức Wilhelm II lên tầu lửa ở nhà ga Spa của Bỉ vào ngày 10.11.1918 lúc 4.30 sáng sau khi thoái vị và được nữ hoàng Wilhermine cho tỵ nạn tại Hòa Lan với điều kiện là ông không được tham dự vào chính trị. Ông sống ở trong biệt thự Huis Doorn gồm có 60 mẫu rừng ở Hòa Lan cho đến khi qua đời năm 1941.

Một mảnh rừng của làng Craonne, vùng Aisne, tưởng niệm 592 chiến sĩ vùng núi đã tử trận tại nơi đây trong Đệ nhất thế chiến

Rừng Compiègne, một góc của khu tưởng niệm

Dưới những tán cáy này và đất đã phủ lên những hố bom đạn là làng Craonne bị chôn vùi và biến mất trong Đệ nhất thế chiến

Publicités

Commentaires fermés