Skip to content

Thảm hoa mùa Tết

16/02/2018

Thảm hoa mùa Tết – Mathilde Tuyet Tran, France 2018

Thành phố đang chìm trong màn đêm đã buông xuống từ sáu giờ chiều, xe cộ đã bắt đầu lác đác dần, trả lại sự yên tĩnh tạm thời cho Sài Gòn ngày xưa. Tạm thờì thôi vi chỉ trong vài giờ đồng hồ nữa, khi thời khắc đã đến giao thừa bước qua năm mới thì mọi người dân Sài Gòn lại đổ ào ra đường đi xem bắn pháo bông, đi chùa, đi lễ nhà thờ, đi chơi với bạn suốt sáng thâu đêm. Không có cái thú nào bằng đi giữa một Sài Gòn vắng lặng, yên tĩnh, không có xe nào khác chạy, ngoài xe mình. Ban đêm, không khí thường mát mẻ, se se lạnh.

Hồi ba giờ trưa rất nhiều nhà đã đóng cửa nghỉ bán, vài nhà còn cố kiếm chác của người khách nào cuối cùng trong năm.

Các chợ hoa, ôi chào năm nay có 128 chợ hoa ở trong cả thành phố, đi mệt nghỉ. Cả thành phố là một thảm hoa vĩ đại, nhìn đâu cũng thấy hoa, không cứ gì đường hoa Nguyễn Huệ hay công viên Tao Đàn.

Hoa trên mặt đường, hoa trên bến thuyền, hoa trên xe tải tuôn về thành phố. Nhiều nhất là các loại cúc vàng, hoa mào gà đỏ thắm, hoa mai, hoa đào, hoa bông giấy, hoa vạn thọ, cây quất..,.sang trọng hơn và ít hơn là hoa hồng, hoa lay ơn, hoa cát tường…đài các hơn nữa là những đóa hoa thủy tiên trắng và vàng, hoa tu líp. Những loài hoa ấy chúng nó mọc trong vườn nhà tôi không cần chăm sóc, đã bắt đầu lú lên cả tấc dưới nền tuyết trắng khi tôi về. Chừng ấy sắc hoa nở rộ dưới ánh nắng dịu dàng của mùa xuân phương Nam.

Người bán và người mua đều « thực hiện » định luật cung và cầu. Người bán « hét » giá, người mua chùn lại. Hoa bán chậm, ủ rũ. Đến ngày 29, 30 tết, người bán có nơi giữ giá cao, nhưng có nơi đã vứt hoa heó ra lề đường mặc cho ai lượm thì lượm như ở gần chợ hoa Hồ thị Kỷ. Một bác tài cắt nghĩa cho tôi nghe định luật cung cầu của thị trường hoa tươi « Người nhà giầu mua sớm cô ơi, người ta có tiền rủng rỉnh, không tiếc tiền mua hoa, 27, 28 là nhà người ta đã bầy biện hoa lá xong xuôi rồi, nhà nghèo thì chèo kéo chờ mua rẻ…mà cũng tội nghiệp cho nhà vườn bán ế thì phải chở hoa về, tốn tiền xe, những cây lớn thì người ta chở về, còn cây nhỏ thì bỏ đống ở đó…. » Nghe mà thấy thương cho một kiếp hoa tàn, thiếu nước !

Người yêu hoa có khi không phải là quý bà, quý cô, thường là chỉ muốn được tặng hoa, mà chính là các đấng nam nhi mình đồng da sắt nhưng lại có trái tim biết yêu cái đẹp của thiên nhiên, của đất trời ban tặng là những bông hoa (thật). Không ai nhỡ đánh đàn bà dù bằng một cành hoa, điều quý giá ở đây chưa hẳn là người phụ nữ, mà là cành hoa. Hoa tàn, không cho vào thùng rác, mà để cho nó héo đi làm phân bón. Người đàn ông nào biết nâng niu một cành hoa ắt hẳn là một người rất tốt đối với phụ nữ, dù là chồng hay chỉ là bạn.

Năm giờ chiều ngày mồng một Tết Mậu Tuất, cuộc du xuân của tôi chấm dứt mau chóng, bác tài Taxi từ chối không chở tôi ra đường hoa Nguyễn Huệ, cũng không đến vườn Tao Đàn vì « hai chỗ đó kẹt xe lắm cô ơi, con đạp thắng mỏi cả chân, người chen chúc nhau đông nghẹt, có thấy bông hoa gì nữa đâu, chụp hình cũng hổng được, một cuốc xe có 5 chục mà con bị kẹt cả tiếng… ». Vậy mà 80% dân cư Sài Gòn đã về quê ăn Tết ! mà còn kẹt xe đến nỗi này. Ngày Tết còn bị đày đọa khổ ải vì cái nạn karaoke trong thành phố 24 trên 24 tiếng đồng hồ không ngơi nghỉ, người hát thường là các ông, trật nhịp, trật nốt, lạc cả giọng nhưng vẫn hát !!!

Ngày mồng một Tết người ta thường đi chùa hái lộc, đi nhà thờ cầu an, bữa cơm trưa đoàn tụ gia đình xong xuôi là nghỉ ngơi đến chiều tối lại đổ ra đường đi chơi tiếp. Nhìn thế hệ trẻ, đẹp, khỏe mạnh, nam thanh nữ tú, con nít chơi đùa vô tư trong tấm áo mới, tôi không khỏi so sánh người Việt hiện nay với những dân tộc khác trên thế giới đang sống khổ ải trong chiến tranh, bất an xã hội, đói nghèo…và qua cái Tết Việt thấy người Việt thật là hạnh phúc. Cầu chúc đất nước thanh bình muôn thuở, dân chúng ấm no hạnh phúc, xã hội Việt Nam tiến triển tốt đẹp là tôi mừng. MTT

Chưa đi tới chợ, hoa đã được bầy bán hai bên ven đường

Chở hoa cho khách bằng xe ba bánh

 

Chưng hoa trong sân nhà…

Năm con chó…không thể thiếu mấy chú chó dễ thương (Photo: Nguyễn Xuân Xanh)

Thuyền hoa (Photo: Nguyễn Xuân Xanh)

Cây hoa được giải đặc biệt (Photo: Nguyễn Xuân Xanh)

Hoa Lan thơm rất dịu, rất được ưa chuộng để đem tặng (Photo: Dương Minh Trí)

Thảm hoa tu líp không thua gì vườn hoa Keukenhof ở Hòa Lan. (Photo: Dương Minh Trí)

Publicités

Madame, Monsieur: Mercy !

28/01/2018

Madame, Monsieur: Mercy !

Tối qua 27.01.2018 trong chương trình truyền hình lựa chọn bài hát đại diện cho nước Pháp tham dự giải Eurovision 2018 sẽ được tổ chức vào tháng năm tới đây, một bài hát được đặc biệt chú ý vì nó mang đến một thông điệp chính trị và tình nhân loại. Bài hát này mang tên MERCY do hai vợ chồng nghệ sĩ Emilie Satt và Jean-Marie Lucas biểu diễn dưới tên nhóm là Madame, Monsieur.

Đến cái tên nhóm cũng được lựa chọn đi cùng với tựa bài hát, tha thiết, thành khẩn như một người ngã ngựa thấy lưỡi kiếm của kẻ thù kề cổ thốt lên Mercy ! Ông, Bà, thương hại tôi, xin tha, đừng giết !

Câu chuyện một đứa bé gái người Phi châu được mẹ đẻ ra trên thuyền tỵ nạn lênh đênh trên biển cả sóng trào, đi từ Lybia, được tàu mang tên Aquarius của Pháp đến cứu. Tàu Aquarius do SOS-Méditerranée hỗ trợ, trên tàu có một nhóm của Médecins sans frontières đi cứu nạn, chiếc tàu này đã đến cứu mạng của hàng ngàn người di tản bằng đường biển, vượt Địa Trung Hải. Khi chiếc tàu vừa đến cảng Catane ở Sicile (Ý) thì một người mẹ tên là Taiwo người Nigeria bất chợt chuyển bụng hạ sinh một đứa bé gái cân nặng 3,7 kí lô, cô bé mở mắt chào đời trên tàu Aquarius dưới sự cảm động của những người có mặt trên tàu và được đặt tên là Mercy ( tiếng Pháp dịch ra là Miséricorde), cái tên mang nhiều ý nghĩa.

Emilie Satt nói rằng, bài hát chỉ có ý cho một chữ  » les migrants » (người di tản) hình dáng con người. Dù sao, trong bối cảnh hiện tại, những tiếng nói ngăn chặn người di tản nổi lên mạnh mẽ, đòi hỏi những luật lệ kiểm soát di tản gắt gao, thì bài hát Mercy như một luồng gió mát thổi đến cho những ai còn biết động lòng tình nhân loại.

Một điều có vẻ ít người để ý là tất cả những người Việt Nam sinh sống tại Pháp hay Đức đều được cơ quan hành chánh sở tại phân loại vào hạng « di tản » (Emigration) cho dù người ấy đã có quốc tịch Pháp hay Đức.

Đã lâu rồi, nhạc Pháp không vượt qua khỏi ngưỡng cửa yêu đương trai gái, hay những đề tài tầm thường, vô bổ.MTT

Mời bạn thưởng thức Madame Monsieur : Mercy

Niềm vui và hãnh diện sau trận đá bóng Việt Nam – Qatar

24/01/2018

Niềm vui và hãnh diện sau trận đá bóng Việt Nam – Qatar

Hôm nay thứ bẩy 27.01.2018, Việt Nam vừa đoạt giải huy chương bạc giải bóng đá châu Á. Một thành tích thể thao làm sôi sục cả nước chưa từng thấy, đưa con người Việt Nam lên xuống với mọi cung bậc của cảm xúc, rõ ràng của tập thể. Theo đà chiến thắng này, chắc hẳn sự kiện bóng đá sẽ nối tiếp những bước dài trong tương lai. Đội bóng Việt Nam dũng cảm chiến đấu trong không khí lạnh giá, mưa tuyết dày đặc, tôi ngồi trong nhà ấm cúng mà không khỏi xít xoa cho những cầu thủ Việt Nam đang chạy đầu trần, cổ trần trên sân tuyết, hơn nữa, khí lạnh và mưa tuyết làm cho tầm nhìn bị sai lệch. Trung quốc không có sân vận động được che phủ khi thời tiết quá khắc nghiệt cho những cuộc tranh tài thể thao như ở Pháp ? Cầu thủ Quang Hải có cú đá móc giống y như Platini (Pháp) khi xưa, thật đáng khen ngợi, gỡ hòa 1-1 cho Việt Nam ở phút thứ 41.

Trận đấu với Uzbekistan kết thúc ở phút cuối của hiệp phụ thứ hai bằng cú đá của Sidorov nâng tỷ số lên thành 2-1. Đội Uzbekistan mặc áo trắng đồng mầu với tuyết nên rất khó nhìn. Cầu thủ Sidorov lại mới được thay, người còn ấm, còn sung sức. Tuy nhiên, việc thua sít sao đội Uzbekistan không làm giảm đi chiến thắng của đội bóng đá Việt Nam, mà dân chúng chào đón « rực lửa » với « đi bão », với những nụ cười và những dòng nước mắt. Chúc mừng đội bóng đá Việt Nam và chia xẻ niềm vui và hãnh diện với các bạn ở trong nước !

Hôm qua, 23.01.2018 một ngày vui hơn hội ở Việt Nam đã xảy ra. Hầu như không khí bóng đá lây lan khắp mọi nơi. Trong một khách sạn bạn tôi cho biết là từ sáng sớm khách đã dặn mua bia và khô mực nướng để tối nay xem đá bóng trên truyền hình.

Triệu triệu người nô nức chở đợi, theo dõi trận đấu với nhiều cảm xúc cao độ. Có người bật khóc khi trận đấu ở mức độ 2-2.

Cuối cùng, sau trận đấu căng thẳng kéo dài 120 phút và loạt sút luân lưu tại vòng bán kết đấu với đội Qatar, các cầu thủ U-23 (dưới 23 tuổi) đã thắng ở tỷ số 5-2. Người ghi bàn thắng trong trận đấu được xem là kỳ tích của Việt Nam trong giải bóng đá châu Á này là thủ môn Bùi Tiến Dũng.

Trước đó, Việt Nam đã thắng Iraq 5-3 sau những cú sút 11 mét với tỷ số 5-3 để vào bán kết đấu với Qatar.

Từ Hà nội đến thành phố Hồ Chí Minh suốt dọc những thành phố lớn cờ đỏ sao vàng bay rợp trời, dân chúng đổ xô ra đường ăn mừng chiến thắng. Dân chúng hò reo, ca hát, gõ mâm, chiêng ing ỏi, điếc tai…

Bạn tôi viết nóng từ Hà Nội  » Chị ơi, em khản cả cổ rồi ! Chị hét với em nhé » ngay từ 18 giờ VN, và ở trong tp HCM « Cô ơi, vui quá cô ơi ». Một trận đá bóng mà lên tinh thần đến như thế ! Một người bạn viết trước trận đá, tiền đạo của Qatar nhục mạ đội Việt Nam « đồ rác rưởi » và đã nhận được câu trả lời đích đáng !

Chị L. tha thiết hơn: « Tuyệt vời Tuyết ơi, bình thường mình ít khi xem bóng đá, nhưng mấy hôm nay thì gào thét khan cả cổ rồi. Không ai dám tin Việt Nam sẽ vô địch, vì tới chung kết là tuyệt vời rồi… Tự nhiên thấy người Việt Nam đẹp hơn, văn hoá hơn … họ tràn ra đường trong niềm vui trào dâng, gặp ai cũng ôm, cũng bắt tay nồng nhiệt…va chạm trên đường đầy nghịt xe là chuyện nhỏ… »

Một em gái bộc lộ tình cảm của mình thật xúc động:  » Cô ơi, trong trận đấu cân não giữa U23 VN và U23 Qata thật sự rất hay. Cả Việt Nam nín thở để xem. Các doanh nghiệp ngừng làm việc. Ngân hàng tụi em gác giao dịch lại để xem và hóng tin tức.
Các em học sinh tiểu học cũng ngừng học để xem… Cô biết không , chúng em đã không tin vào mắt mình nữa, nước mắt tự nhiên rơi. Trên cả tuyệt vời Cô ạ!
Chúng em vốn yêu Việt Nam từ trong máu rồi Cô ạ, mà chưa có cơ hội để bộc lộ. Chúng em yêu Việt Nam! « 

Anh H. gửi thêm lời giải thích  » Giải bóng đá U23 châu Á năm 2018 tổ chức tại Trung Quốc, quy tụ 16 nước tham dự. Cho đến nay, đã có 14 nước lần lượt thua và bị loại, trong đó có những đội mạnh như Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Hàn Quốc, Triều Tiên, Australia…Tuần qua đội VIỆT NAM liên tiếp thắng Iraq trong đợt tứ kết và thắng Qatar trong đợt bán kết, sẽ cùng đội UZBEKISTAN vào chung kết ngày 27-1-2018 tranh « Cúp vô địch U23 châu Á 2018 ». Một cuộc so tài vô cùng gay go, vì muốn thắng đội bạn, đội Việt Nam phải có thể lực khỏe hơn, có kỹ thuật tốt hơn…và nhất là có ý chí vững hơn. Do đó chưa có thể nói trước điều gì ! « 

Ai nấy đều chịu đựng cảnh « kẹt xe vui », nhưng bảo nhau vui sao cho an toàn để còn mừng chiến thắng tiếp nữa. Tất nhiên, tất cả mọi người đều hy vọng đội tuyển gà nhà sẽ chiến thắng trong trận chung kết. Nhớ lại lời phê bình của đội tuyển Pháp trước đây, Việt Nam có tài nhưng thiếu thế lực, dai sức, việc này chắc hẳn đã được khắc phục ? Cùng ăn mừng với đội tuyển Việt Nam, người dân cũng không quên tài năng và công khó của huấn luyện viên Park Hang-seo.

Người nước ngoài trố mắt trước cảnh ăn mừng của dân chúng đông đảo tại Việt Nam, khi mà tại châu Âu tụ họp đông như thế là nguy hiểm và cứ có quá ba người tụ họp là một cuộc biểu tình. Tôi theo dõi tin tức qua các báo mạng và vui chung với cả nước ! Ngày 27 tới đây sẽ diễn ra trận chung kết giải vô địch bóng đá châu Á Việt Nam tranh tài với Ouzbekistan, xin chúc đội tuyển nhà thành công ! Các bạn ở nhà sửa soạn ăn mừng đi nhé. Chúc vui ! MTT

Chung quanh Hồ Gươm ở Hà Nội

Dòng người và xe đổ về trung tâm thành phố Hồ Chí Minh

Chung quanh nhà thờ Đức Bà

Những đoàn tàu biển toàn cầu hóa

21/01/2018

Những đoàn tàu biển toàn cầu hóa – Mathilde Tuyết Trần, France 2018

Toàn cầu hóa sẽ không thể thực hiện được nếu không có sự phát triển đi trước của những con tàu biển khổng lồ chở hàng hóa qua lại trên khắp đại dương, nó chính là công cụ, là mấu chốt chiến lược của toàn cầu hóa, và cùng với sự xuất hiện của những con tàu cargo này đẻ ra một hoạt những ngành nghề dịch vụ cho việc xuất nhập hàng hóa trên khắp các cảng biển quốc tế.

Tàu chở dầu khổng lồ Batillus khi vửa mới được hoàn thành xong năm 1976, nằm ở cảng Saint Lazaire (Pháp), dài 412,2 mét, rộng 63 mét, sức kéo nước 28,6 mét, bị hủy hoại năm 1985 tại Taiwan.

Ngành hàng không cũng có dịch vụ cargo nhưng vì khả năng giới hạn của nó, giá đắt, nên chỉ dùng để chuyên chở và trao đổi những món hàng quý hiếm khi khẩn cấp hay viện trợ nhân đạo, nhiệm vụ chính của nó là chuyên chở người, đóng góp trong việc phát triển du lịch thế giới là một trong những « vũ khí lợi hại mềm » của các nền kinh tế thế giới.

Lịch sử của những con tàu biển đã có từ lâu đời, tại Pháp những khám phá về đường vận chuyển hàng hải đã đi ngược lên 4.500 năm trước Thiên chúa giáng sinh, trong thời đại của Cesar các cảng biển ở vùng Bretagne và vùng vịnh Morbihan nước Pháp đã tấp nập thuyền ra thuyền vào. Thời ấy, họ vận chuyển những bình sứ đựng dầu ăn, ngói làm nhà, những thỏi đồng thỏi chì, thủy tinh, rượu, đồ gốm sứ…Mỗi khi có chiến tranh, những con tàu biển được dùng để chở người.

Những cảng biển vì thế mà trở nên rất giần có và góp phẩn không nhỏ vào việc phát triển những thành phố trong lục địa và phát triển về mặt văn hóa, tiếp xúc vởi thế giới. Người sống ở bến cảng thường cởi mở hơn, lịch lãm hơn vì họ có nhiều giao tiếp.

Lịch sử thế giới cũng đã ghi lại các đoàn thuyền biển đi xâm chiếm thuộc địa xa xôi, chiếm hữu nô lệ, và những trận đánh oai hùng nổi tiếng trên mặt biển.

Tàu CMA CGM của Pháp dài 378,4 mét, rộng 53,6 mét, sức kéo nước 16 mét, hoàn thành xong 2013, thuộc hạng « Marco-Polo », cỏ sức trọng tải là 16.020 TEU và 1.200 công tơ nơ đông lạnh, vận tốc 24,3 cây số giờ

Cho đến thời đại toản cầu hóa của chúng ta thì vũ khí chiến lược ít còn là súng đạn, mà trước hơn cả súng đạn là hàng hóa và sản xuất hàng hóa, và tài chính, chiếm lĩnh thị trường. Hai thế lực này, sản xuất và tài chính, chi phối xâu xa các nền kinh tế thế giới, có thể nói kể từ khi thỏa hiệp Bretton Woods vào năm 1944 và gần nhất là các hiệp ước thương mại đa quốc gia càng làm cho tiến trình toàn cầu hóa trở nên sâu sắc hơn. Trung quốc đã chẳng được gọi là « phân xưởng sản xuất của thế giới » nếu không có người đông, nhân công rẻ, lại thêm nguyên liệu rẻ, khiến cho giá thành sản xuất rẻ.

Toàn cầu hóa là cơ hội để các nước nghèo, đang phát triển đi lên khi tài chính thế giới tìm kiếm những cơ sở sản xuất rẻ và cạnh tranh nhau để đầu tư sản xuất, làm gia công, hợp đồng hay cung cấp thành phẩm. Ở những nước này, nông dân bỏ ruộng đồng cầy cấy để vào làm công nhân nhà máy không chuyên môn, hoặc được học nghề ngắn hạn. Đặc biệt, một số ngành nghề mũi nhọn được dành cho nhân công nữ như dệt may, da giầy. Sự gia tăng sản xuất cho thị trường tiêu thụ kéo theo sự phát triển rộng lớn của cả xã hội : các ngành nghề phụ kiện, vận chuyển đường bộ, sửa chữa máy móc, hao mòn, cung cấp nhân lực, giáo dục ngành nghề, giáo dục ngoại ngữ, giáo dục phổ thông, y tế bảo vệ sức khỏe, bảo hiểm vật tư và bảo hiểm xã hội…

Trong khi đó, ở các nước đã phát triển thì tình hình xẩy ra ngược lại vì nền kinh tế còn tổn tại đến sau đại thế chiến thứ hai đã bị thay đổi trầm trọng từ thị trường sản xuất chuyển sang thị trường tiêu thụ là chính, cơ sở sản xuất bị dời đi làm cho số công nhân giảm dần, số người thất nghiệp dài hạn tăng cao, xã hội buồn nản. Tầng lớp trung lưu ở các nước phát triển bị phân hóa, một phần trở thành diện nghèo. Hễ có sản xuất (thế giới) thì phải có tiêu thụ, nhưng dân chúng (mảnh thị trường) lại nghèo đi vì thất nghiệp, lại thêm gánh nặng thuế má do chính phủ hiện hành đặt ra, dù là hàng rẻ, thì lấy đâu ra mà tiêu thụ, đó là một trong những hậu quả của toàn cầu hóa.

Nhà báo Eric Zemmour viết trên tờ Le Figaro ngày 26.01.2018 là « những con số giết người ». Số liệu của Oxfam đưa ra trước thềm hội nghị ở Davos giữa các nhà lãnh đạo các công ty tư nhân hàng đầu toàn cầu là 82% sự giầu có được gặt hái trong năm vừa qua đã lọt vào tay một thiểu số 1% cực kỳ giầu có trên toàn thế giới, nắm chiếm các thị trường. Chính phủ Pháp tiếp tục cứu gỡ tình cảnh nạn thất nghiệp bằng cách « tái phân phối » cho người nghèo mà số tiền để tái phân phối này lấy ra từ…nợ công. Dủ vậy, người dân sống lây lất, buồn bã, trầm cảm…

Nhiều người chống lại toàn cầu hóa vì hoàn cảnh, vì cách nhìn những vấn đề tiêu cực của nó. Đi kèm với hiện tượng toàn cầu hóa từ thập niên 1960 là trên bình diện xã hội hiện tượng phát triển chủ nghĩa cá nhân tuyệt đối, chủ nghĩa hưởng thụ, tiêu thụ… có đất phát triển, kéo theo những hậu quả xã hội đáng nói. Không kể ra ở đây những cuộc chiến tranh đang diễn ra trên thế giới thực chất là vì dầu hỏa, vỉ khí đốt, vì khoáng sản…

Hình ảnh những người phu bến cảng, phu bến tàu khuân vác nặng nhọc, lam lũ, lùi dần vào dĩ vãng, giờ đây trên các bến cảng họ làm việc với những phương tiện tin học hiện đại để thông tin, để xếp gỡ, để tải lên tải xuống.

Cho nên, các chính phủ tìm cách gỡ gạc bằng thuế nhập khẩu và một số rào cản bằng những biện pháp hành chánh làm khó cho việc nhập cảng. Ngành quan thuế trở nên rất quan trọng, « mở ra » hay « xiết lại » thì tùy thuộc vào tình hình riêng biệt của mỗi quốc gia, và phát triển tỷ lệ thuận theo cùng với sự phát triển của những đoàn tàu biển vượt đại dương.

Khả năng chuyên chở của cargo được tính bằng TEU (Twenty-foot Equivalent Units) tức là bằng số lượng của công tơ nơ 20 foot (ft) có thể chứa được (một tàu cargo 6.000 TEU có nghĩa là tàu có sức trọng tải an toàn cho 6.000 công tơ nơ 20 foot ). Một công tơ nơ 20 ft, dài 6,058 mét, rộng 2,439 mét, cao 2,591 mét, có tải trọng tối đa là 30.400 kí lô, công tơ nơ rỗng nặng 2.200 kí lô, tức là tải trọng ròng là 28.200 kí lô. Kích thước của các công tơ nơ có nhiều cỡ : 20 ft, 40 ft, 48 ft và 52 ft.

Số lượng khổng lồ công tơ nơ nằm chờ trên bến cảng để được vận chuyển từ Á sang Âu, từ Âu sang Á…Ngành Logistic được phát triển với những dụng cụ, chương trình tin học. Hiện nay người ta có khuynh hướng sử dụng những công tơ nơ được thải ra để làm nhà ở cho người nghèo

Số lượng trao đổi hàng hóa trên thế giới được vận chuyển đến 90% bằng đường hàng hải, phần lớn vận chuyển bằng công tơ nơ. Tổng số của chỉ riêng cargo công tơ nơ lên đến 5.072 chiếc có trọng tải là 17,6 triệu TEU (thống kê vào tháng 2014), để thấy con đường hàng hải đặc nghịt những tàu vận chuyển.

Có nhiều loại tàu cargo vận chuyển. Người ta có thể phân biệt ra các loại tàu chở hàng tổng hợp và chở hành khách ; tàu chở công tơ nơ đang phát triển rất mạnh ; tàu tải hàng rời như than, ngũ cốc, hạt, khoáng sản, xi măng, phốt phát, chở dầu, khí gaz… ; tàu đông lạnh để chở trái cây, nước trái cây, thịt, cá… ; loại tàu há mồm « Ro-Ro » (Roll-On, Roll-Off) chuyên chở xe hơi…mỗi loại tàu được chế tạo khác nhau.

Những cơ sở đóng tàu cargo nổi tiếng thế giới nằm ở Nam Hàn, Nhật Bản, Trung Quốc, Đan Mạch.

Thước bằng mét đo sức kéo nước ở đuôi tàu, ở đây phần tàu chìm dưới nước là 13 mét.

Hiện tại, đã có 7 thế hệ phát triển của tàu biển. Từ năm 2006 người ta đã đóng những chiếc cargo khổng lồ dài 398 mét, rộng 56 mét, sức kéo nước là 16 mét, trọng tải hơn 14.000 TEU.

Ngoài kênh đào Panama ở châu Mỹ, kênh đào Suez ở Ai Cập nối biển Đỏ (Mer Rouge) với biển Địa Trung Hải là một điểm qua quan trọng trên đường từ châu Âu sang châu Á, để tàu biển khỏi phải đi vòng tuốt xuống châu Phi, bọc mũi Cap de Bonne-Ésperance (Mũi Hy vọng), rồi lại đi ngược lên hết chiều dài châu Phi để đến được miền biển Địa Trung Hải của châu Âu, tuyến đường đó rất xa, chứa đựng nhiều nguy hiểm, mất thời gian và rất tốn kém cho việc giao thông hàng hóa.

Kênh đào Suez, phía Nam là thành phố Suez thông ra biển Đỏ (Mer Rouge), phía Bắc là thành phố Port Said thông ra biển Địa Trung Hải.

Trước kia, người ta đóng những con tàu cargo kích thước vừa đủ để qua lọt kênh đào Suez. Kênh Suez, nguyên thủy do Ferdinant de Lesseps khởi công xây dựng và do nữ hoàng Eugenie, vợ của Napoleon III, đi trên chiếc thuyền L`Aigle (Con Ó) khánh thành vào ngày 17.11 năm 1869, đã được nới rộng ra nhiều lần, lần cuối vào năm 2015. Hiện nay đoạn kênh đào từ Port Said (phía Bắc, giáp ranh với biển Địa Trung Hải tới Suez (phía Nam, biển Đỏ) dài 162 km, tàu cargo có sức kéo nước 22,5 có thể qua được, nơi đây là những tuyến chuyển hàng và phân phối quan trọng.

Tháng 6 năm 1967 nước Do Thái chiếm đóng bán đảo Sinai và kênh đào Suez, đóng cửa kênh đào Suez trong suốt tám năm đến tháng 6 năm 1975 thì được quân đội Ai Cập và Syrie giải phóng khỏi sự phong tỏa của Do Thái. 14 chiếc cargo cùng đoàn thủy thủ của nhiều quốc gia bị kẹt lại, giam hãm trong kênh đào Suez suốt tám năm. Sau khi được hải quân của quân đội Anh, Pháp và Mỹ tháo gỡ 45.500 mìn, 686.000 vũ khí chống xe tăng và người, 209 tấn chất nổ, kênh đào Suez được mở cửa thông thương lại cho thế giới. Trong tám năm đó 1967-1975, các tàu thuyền cargo đều phải đi vòng qua châu Phi.

Thời gian đi qua kênh Suez là từ 11 tiếng đến 16 tiếng đồng hồ. Mỗi năm có khoảng 20.000 tàu cargo qua kênh đào Suez, và nó đem lại cho ngân sách Ai Cập con số thu nhập là 5 tỷ đô la (thống kê 2013).

Tàu cargo chạy bằng dầu nặng nên khí thải của một chiếc cargo có thể tương đương với 50 triệu chiếc xe hơi.

Tàu cargo của Đan Mạch thuộc hạng « Emma-Maersk » có sức trọng tải 14.770 TEU, thuộc năm 2006.

Nói đến cargo là phải nói đến những công ty vận chuyển hàng hải là phần hồn của phần xác. Những công ty vận chuyển lớn nhất thế giới theo thứ tự là APM-Maersk (Đan Mạch) có 3.193.139 TEU, MSC (Thụy sĩ) có 2.782.861 TEU, CMA CGM (Pháp) có 2.278.407 TEU, COSCOCS (Trung quốc) có 1.552.894 TEU bỏ xa những công ty vận chuyển hàng hải có dưới 1 triệu TEU. Nhưng 20 công ty hàng hải lớn nhất thế giới này đã chiếm lĩnh hết 85% thị trường vận chuyển hàng hóa.

Cần phải biết phân biệt giữa người chủ cargo và người sử dụng cargo, tức là thuê cargo của chủ khác để chạy cho mình. Một công ty vận chuyển có thể có trong sở hữu một số ít cargo, nhưng thuê một số lượng cargo khác để vận chuyển hàng hóa cho mình.

Hơn thế nữa, các công ty lại còn liên kết với nhau để chiếm lĩnh mảng thị trường vận chuyển hàng hải, ba liên kết lớn nhất thế giới là liên kết Ocean Alliance tập hợp với CMA CGM, Cosco, Evergreen, OOCL có tổng cộng 350 cargo, chiếm lĩnh 37% thị trường, liên kết The Alliance tập hợp Hapag-Lloyd, « K »Line, MOL, NYK Line và Yang Ming có 244 cargo, liên kết 2M tập hợp các công ty Maerst Line, MSC, HHM có 223 cargo.

Từ năm 2008 các công ty vận chuyển bị áp lực từ khủng hoảng kinh tế thế giới, trên đà đi xuống. Đầu năm 2017 một thống kê của MSI cho biết là có 260 cargo với số lượng trọng tải là 297.000 TEU thất nghiệp nằm cảng, trước đó vào tháng 10 năm 2016 con số cargo thất nghiệp đạt mức kỷ lục vởi 1.591 triệu TEU. Họ hy vọng là 2018 sẽ là năm đi lên của ngành vận chuyển hàng hải.

Công việc tổ chức vận chuyển đường biển từ thuyền nhỏ đến các cảng tập trung gọi là Hubs sang thuyền lớn, rồi từ thuyền lớn lại chuyển sang thuyền nhỏ hơn để phân phối đến các cảng quốc tế ngày nay rất nhanh chóng nhờ vào kỹ thuật bốc dỡ, phân phối.

Một trải nghiệm lý thú mới đây giúp tôi tìm hiểu kỹ năng vận chuyển hàng hải. Công việc phải làm là đưa một cái thùng gỗ nặng 150 kí lô đi từ HoChiMinh-City sang đến Pháp, qua cảng Le Havre. Mọi chuyện ở thành phố Hồ Chí Minh thoạt đầu rất trôi chẩy, xe đến lấy hàng chở về cảng Cái Lái, thủ tục dễ dàng nhanh chóng, và giá lại rẻ nữa, lại đi ngay không mất thời gian chút nào. Công ty vận chuyển báo tin chuyển từ tàu con lên tàu mẹ ở Singapor, thế rồi biệt vô tin tức, không biết lên tàu nào, đi đâu. Sau những ngày hồi hộp trông ngóng, thì được biết từ tàu mẹ đã chuyển xuống tàu chị và đang trên đường về cảng Le Havre. Tôi đỡ hồi hộp, thở ra.

Đến hồi thứ hai : làm thủ tục vào Pháp ! Tại Pháp, khâu này rất bực mình vì nhân viên làm dịch vụ theo kiểu hành chính mà hành là chính, khai báo đủ mọi thứ, chứng minh chỗ ở, chứng minh nhân dân…, rồi được ra lệnh phải đóng thuế cho nhà nước Pháp. Tiền thuế và tiền các khâu thủ tục tại Pháp tính bằng euros cho nên đắt gấp ba, gấp bốn lần các chi tiêu ở Việt Nam. Tàu đã đến mà hàng còn nằm ở cảng chờ phân phối. Thế rồi công ty phân phối lại hàng hóa báo tin ngày giao hàng. Mừng quá.

Đến ngày giao hàng, bỗng dưng bực mình thêm lần nữa, vì công ty đó, Intercargo, chỉ ra lệnh giao hàng tại mặt đường, không giao trước cửa nhà « Par contre le transporteur déposera la caisse . En aucun cas il ne la portera jusqu’à votre porte ou votre maison . ».

Dịch vụ kiểu Pháp có khác, khách cần nó chứ nó chẳng cần khách , nó chẳng phải lo thất nghiệp, giống như là tình trạng « khách lẻ, khách đoàn » trong các dịch vụ du lịch luôn là bị xem thường, khách lẻ bị đối đãi kém lịch sự hơn, dù là trả tiền đắt hơn. Thôi thì khách đến lấy về vậy dù là tiền vận chuyển đã trả đủ. Chi phí cho chuyến đi của cái thùng gỗ tổng cộng lại gấp hai lần tiền món hàng, còn về thời gian thì mất đúng một tháng là hàng đến cảng. Nhớ đến những người giúp nhau, xúm xít nhau đẩy cái thùng gỗ lên xe ở Việt Nam mà thấy thương họ vô cùng ! MTT

Đường phố Hà Nội mùa Giáng Sinh

23/12/2017

Đường phố Hà Nội mùa Giáng Sinh – ©Mathilde Tuyết Trần, France 2017

Kính tặng Giáo sư Vũ Anh Tuấn

Tôi được đọc cuốn từ điển Đường phố Hà Nội dày 1.068 trang giấy đúng như lời giới thiệu của nhà xuất bản Hà Nội được viết cho những người yêu Hà Nội và muốn tìm hiểu về Hà Nội.

Là một người du khách miền Nam, hay thế giới, mới đặt chân lên Hà Nội thì cái ngỡ ngàng thứ nhất là tên gọi. Trong Nam thì chỉ có đại lộ, đường và hẻm, ở Huế là đường và kiệt, còn ngoài Bắc là đường, phố, ngõ, ngách. Nhiều phố ở Hà Nội thì có tên « Hàng… » như Hàng Mành, Hàng Quạt…., đấy là Hà Nội của 36 phố phường buôn bán và làm nghề thủ công xưa kia nay vẫn còn.

Du khách thế giới thích đến Hà Nội chính vì đời sống lao động tấp nập ở nơi đây mà không nơi nào trên thế giới có được một không khí thân quen, ấm cúng như thế. Chúng tôi làm quen với bác Thủy thợ hàn đồng ở Hàng Gà. Nhà bác ở trong một cái ngõ nhỏ, bề rộng chưa tới một mét. Chỗ làm việc của bác, mùa đông cũng như mùa hè dưới không khí thiên nhiên, là cái vỉa hè bên ngoài con ngõ, bên cạnh chỗ đậu những chiếc xe hai bánh. Đã thế, bác còn dùng một phần của bề ngang con ngõ làm chỗ để đồ nghề, hàng hóa. Mỗi lần về Hà Nội, chúng tôi lại đến thăm bác, vẫn thấy bác cười vui hể hả với cái duyên của người Hà Nội.

Thời Lý, Thăng Long đã là thành thị, trong là thành, ngoài là thị. « Hoàng thành được bao bọc xung quanh bởi một bức tường thành, xây từ năm 1010 với 4 cửa đi ra bốn phía kinh thành…Từ đầu thế kỷ XI đến đầu thế kỷ XV Thăng Long đã có nhiều phường làm nghề thủ công và phát triển mạnh như nghề dệt gấm vóc tơ lụa, đồ gốm, đồ đồng, vàng bạc, giấy dó, giấy bản, in ấn, làm quạt, nấu rượu…đồng thời hình thành các phố cùng buôn một mặt hàng, một loại sản phẩm…. ».

Qua đến thời Pháp thuộc, kể từ năm 1888 Sadi Carnot, tổng thống Pháp đời Đệ tam cộng hòa (1887-1894) ký sắc lệnh thành lập thành phố Hà Nội là thành phố thuộc địa, Hà Nội không ngừng được mở mang các tuyến phố. Các phố cũ được giữ nguyên tên gọi cổ truyền dịch sang tiếng Pháp, ( thí dụ như Hàng Sơn : Rue de la Laque, Phố Nhà In : Rue Imprimerie, ngõ Hàng Vải : Ruelle des Etoffes, phố Chợ Mới : Rue Marché Neuf, phố Lò gạch : Rue Briqueterie……),  chỉ một số ít bị đổi tên, các tuyến phố mới thì đa số được đặt tên người Pháp, một ít đặt tên Việt như Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt, Lê Lợi, Mạc Đĩnh Chi, Lê Quý Đôn, Nguyễn Du, Gia Long, Đồng Khánh…các đường đang hoàn thiện, chưa có đầy đủ cơ sở vật chất và nhà cửa dân cư thì tạm đặt là Voie 255, Voie L4….Với sự thiết lập hệ thống các đường phố gồm có phố (rue), ngõ (ruelle), đường (route), đường nhỏ (voie), đại lộ (boulevard), đại lộ có nhiều cây xanh (avenue), bến cảng (quai), đê (digue), ngõ cụt (impasse) và đánh số nhà, Hà Nội đã được Pháp quy hoạch và phát triển từ phường hội phong kiến cũ sang đô thị phương Tây.

Người đổi tên các đường phố Hà Nội sau ngày Nhật đảo chánh Pháp 9.3.1945 là thị trưởng Trần Văn Lai. Rồi kể từ 1954, cùng với việc thay đổi chính quyền, thể chế, Hà Nội thay đổi địa giới hành chinh và mở rộng diện tích, nhiều con đường đã được đổi tên và xuất hiện nhiều tên đường mới.

Ngày nay khi về thăm phố cổ Hà Nội, người ta còn « bắt gặp » các con phố còn giữ được cái đình làng ngày xưa như đình Hàng Quạt, đình Hàng Bạc….ẩn nấp chen lẫn với những tấm bảng quảng cáo đủ mọi kiểu, đủ mọi mầu sắc, cái thì trưng dụng cho việc xã hội của phường xóm, cái thì được tu sửa cho khách du lịch thưởng lãm, cái thì là nơi hát ca trù vừa thể hiện văn hóa vừa phục vụ du lịch…khá đa dạng. Những nhà cổ ở Hà Nội, thí dụ như ở phố Mã Mây, được mở cửa cho du khách vào thăm, thường gồm có bốn, năm phần : nhà trước, sân lộ thiên, nhà sau, trên gác. Nhiều nhà, nhìn bên ngoài tưởng là nhỏ, nhưng vào bên trong thì rất dài, rất sâu và khá rộng. Bây giờ, có những lối đi tối đen như mực để vào nhà trong.

Hà Nội hiện nay 2017 còn giữ khá nhiều nét đẹp thời Pháp, của ba thế kỷ trước, từ những biệt thự, công sở, cho đến những con phố cũ kỹ, những hàng cây xanh, những vành đê, tuy rằng lề đường không còn lối đặt chân cho khách bộ hành. Là người sinh trưởng trong miền Nam tôi không khỏi nhớ đến ấn tượng đầu tiên khi đặt chân lên Hà Nội lần thứ nhất trong đời : Hà Nội có nét của Paris, của Sài Gòn ngày xưa, thân thiết, cổ kính, êm đềm. Cái lộn xộn, cũ kỹ, bân bẩn lại thành ra những nét duyên dáng của Hà Nội. Cái gì cũng sang trọng quá, hoành tráng quá, bề thế quá, quy hoạch to lớn quá, thành ra mất duyên.

Một người « thổ dân » bảo tôi rằng « Chỉ có những người « lạ » mới đi bộ, người Hà Nội bây giờ ai cũng đi xe máy! », Quả thật, đi năm thước cũng lái xe máy đến tận nơi tấp vào, đậu xe, là xong. Cứ bước một bước ra đường là leo lên cái xe máy, chạy. Tình trạng này còn kinh khủng hơn trong Sài Gòn, hàng triệu cái xe máy chen chúc với hàng triệu cái xe hơi !

Vừa rồi, tôi được cậu em là giáo sư của trường đại học sư phạm mời đi xem kịch nói ở nhà hát kịch thành phố Hà Nội, vở Roméo et Juliette. Thú thật, tôi không mấy ưa kịch nói, mà lại diễn một vở rất ư là kinh điển của châu Âu, ở Hà Nội, thành ra tôi đi xem vì tò mò, vì tình gia đình, hơn là thích thú. Chúng tôi đi bộ tìm đến nhà hát kịch trong sương đêm. Hà Nội đang trở lạnh, rét. Chồng tôi nắm tay dắt tôi đi , sợ tôi té vì đường trơn ướt. Từ chỗ ở trọ trong phố cổ cho đến nhà hát lớn, chúng tôi bọc hồ Hoàn Kiếm, cầu Thê Húc sơn đỏ chói được chiếu sáng rực rỡ, ngang qua tượng đài Lý Thái Tổ cũng sáng rực vì đang có biếu diễn âm nhạc ngoài trời, đi thẳng đường Tràng Tiền đến nhà hát lớn. Chúng tôi chậm chạp như hai con ốc sên, mất cả tiếng đồng hồ, và chỉ có hai chúng tôi đi trên đường phố. Ngạc nhiên đầu tiên là nhà hát kịch ẩn sau lưng, nằm ngay đằng sau nhà hát lớn của thành phố, hễ không biết là không thấy. Ngạc nhiên thứ hai, là cái nhà hát kịch này, chắc được Pháp xây vào khoảng năm 1920, là những năm của Art Deco, mà từ cái kiến trúc cho đến trang trí vẫn còn nguyên vẹn như cũ. Và có điều là nó « hơi » dơ bẩn, bụi bặm, đúng y như cái không khí chung ở Hà Nội. Ngạc nhiên thứ ba kéo dài suốt hơn hai tiếng thưởng thức của vở kịch mà đoàn kịch nghệ đã đem đến cho tôi. Các nghệ sĩ của đoàn đã diễn một cách lưu loát, cuốn hút một vở kinh điển châu Âu, nghệ thuật nói của họ không hề có vẻ « nói như kịch », một điều làm cho tôi không thích xem kịch vì kịch nói thường là cường điệu và tốc độ rất chậm. Hai nam nữ nghệ sĩ diễn vai ông cha nhà thờ và nhũ mẫu diễn khá xuất sắc, đã làm cho khán giả có những phút bật cười trong một vở bi kịch. Hai nhân vật chính, Roméo và Juliette đủ đẹp để đóng vai mình một cách trọn vẹn. Đặc biệt hơn nữa là hai buổi biểu diễn ấy đã được trường đại học sư phạm Hà Nội, khoa Ngữ Văn, « mua » đứt cho sinh viên thưởng lãm. Tôi kinh ngạc khi thấy các nghệ sĩ còn đứng trên sân khấu sau buổi biểu diễn để cho sinh viên « chất vấn » về những khó khăn có thể có của họ khi diễn một vở kịch thuộc phạm vi văn hóa thế giới, nước ngoài. Thế này thì tôi khăn gói về Hà Nội để được làm sinh viên khoa Ngữ văn mất !

Mùa này, đường phố Hà Nội ẩm ướt mù sương, hạt sương rơi nặng hơn những giọt mưa, có muốn sạch bóng cũng chẳng sạch được. Rời Hà Nội tôi đem theo hình ảnh những ánh đèn lung linh sáng mùa Giáng Sinh của cây thông Noel trước nhà thờ chánh tòa ở phố Nhà thờ và những ánh đèn sáng đủ mầu lấp lánh của cây cầu Nhật Tân trong màn đêm đen đầy hơi nước trên đường ra phi trường Nội Bài. Một người từ nước Mỹ mới trở về Hà Nội, qua cầu Nhật Tân lần đầu tiên, kêu lên : « Trời ơi, tôi tưởng tôi đang ở San Francisco ! » . Đó cũng là những đổi thay về đường phố, về địa giới của một thành phố không ngừng vươn cao mãi. MTT

Nhà thờ chánh tòa Hà Nội đêm trước Noel 2017. Ảnh Vietnamnet

Phố Hàng Đồng bán các mặt hàng trang trí Giáng Sinh – Photo: MTT2017

Một đình làng Hà Nội ở phố Lãn Ông, phố bán các loại thuốc bắc, được bảo tồn nguyên vẹn. Photo: MTT2017

Đoàn kịch của Nhà hát kịch Việt Nam sau buổi biếu diễn vở Roméo và Juliette của William Shakespeare, đạo diễn Anh Tú.

Cầu Nhật Tân trong màn đêm . Ảnh Instagram

Hiện tượng Johnny

17/12/2017

Hiện tượng Johnny – ©Mathilde Tuyet Tran, France 2017

Vừa mới mở máy lên mạng tôi vội vàng báo tin dữ : Johnny đi rồi ! Chồng tôi, đồng tuổi với Johnny, ra vẻ không ngạc nhiên mấy vì cả tuần nay báo chí đã bắt đầu báo tin cái chết của Johnny, rồi cải chính là chưa chết như là một cách sửa soạn dư luận, bảo tôi : « à que đi rồi ! Tìm cho anh nghe bài hát 24000 baisers ! « . Ông ấy gọi Johnny là « à que » tại vì Johnny hay bắt đầu những câu nói của mình bằng « à que… », một cách gọi « yêu » vì chỉ có tôi biết. Hai đứa già, ở cách xa Paris cả mười ngàn cây số đường chim bay, nghe lại những bản nhạc đầu tiên của Johnny như nhớ lại thời mình hai mươi tuổi.

Johnny-Hallyday và Sylvie-Vartan ngày cưới

Thời ấy, Johnny vừa đánh đàn gui ta, vừa dạng hai đầu gối sát mặt đất, mái tóc uốn chải bồng bềnh rất ư là nghệ sĩ rock « n » roll. Chàng Johnny là thần tượng của phái nam, phái nữ, của trẻ em mười một, mười hai tuổi, đã thổi lên một ngọn gió mới với tuổi trẻ của minh, với rock và twist. Năm 1965 đám cưới đình đám của Johnny với cô ca sĩ nổi tiếng Sylvie Vartan ở Loconville trong vùng Oise làm cho chồng tôi thêm hãnh diện về vùng Oise quê hương của mình. Nhưng Johnny không bao giờ được yên thân, hát hay, đàn giỏi, đẹp mã, có tiền là cái đích cho phái đẹp, kể cả khi chàng có vợ.

Thời ấy, cũng 11 tuổi, tôi bên phương trời Á ký ca ký cóp tiền ăn sáng mẹ cho để mua những đĩa nhạc 45 tua của Johnny, Sylvie, Françoise Hardy.., và những số báo ít ỏi « salut les copains « bằng tiếng Pháp để đọc và xem hình. Vợ chồng tôi gặp nhau cũng do có nhiều mẫu số chung văn hóa, thông cảm nhau.

Danh ca Johnny Halliday đã qua đời vì cơn bệnh ung thư phổi vào đêm thứ ba rạng sáng thứ tư 06.12.2017 tại nhà riêng ở Marnes-La-Coquette, phía đông nam của Paris. Johnny Halliday tên thật là Jean-Philippe Léo Smet, sinh ngày 15.06.1943 tại Paris quận 9, hưởng dương được 74 tuổi. Câu nói cuối cùng của Johnny « Tôi sợ. Tôi không muốn chết » làm xúc động nhiều người ái mộ.

Tin Johnny qua đời làm xúc động nhiều thế hệ hiện đang còn sống, từ những cụ già 80 – 70 cho đến thế hệ thanh thiếu niên tại Pháp, làm sống lại trong tâm hồn những người Pháp bao nhiêu là kỷ niệm của thời tuổi trẻ qua những bài hát của Johnny. Trên khắp thế giới, người Pháp và những người yêu chuộng văn hóa Pháp đều bỗng nhiên nghe lại những bản nhạc của Johnny mà cảm thấy bồi hồi nhưng sống lại với Johnny những quãng đời của mình.

Mặc dù cuộc đời của Johny có nhiều điểm tối, vì có quá nhiều tiền, mà đâm ra sa ngã vào ma túy chẳng hạn, nhưng người ta có nhiều cảm thông với Johnny. Cuộc đời của Johnny ngay từ khi còn bé đã có nhiều sóng gió vì hoàn cảnh, bị người cha bỏ rơi từ lúc mới được 8 tháng. Sau này lúc cha của Johnny qua đời năm 1989, chỉ có mỗi một mình Johnny đi sau quan tài, điều đã để lại một ấn tượng mạnh trong ký ức của Johnny. Johnny được bà dì, chị em dâu với mẹ ruột, nuôi nấng. Kể từ năm lên ba, 1946, Johnny theo chân hai người chị họ sang Anh sinh sống tại Londres. Một người chị, Desta lấy chồng là một diễn viên múa người Mỹ có tên nghệ sĩ là Lee Halliday. Lee trở thành người cha vì tình cảm của đứa bé Jean-Philippe, gọi nó bằng cái tên Johnny, Sau này lớn lên, Jean-Philippe lựa chọn cái tên Johnny Halliday làm tên nghệ sĩ. Vì một lỗi in ấn mà từ Halliday thành ra là Hallyday.

Johnny và người vợ sau cùng, bà Laetitia, lại có cảm tình đặc biệt với Việt Nam, ông bà đã nhận hai đưá con nuôi Việt Nam, đặt tên là Jade và Joy, hai cô gái bây giờ đã lớn đang tuổi dậy thì. Vào tháng 9 năm một cuộc biểu diễn từ thiện của Johnny đáng lẽ được tổ chức ở Bangkok, thành phố Hồ Chí Minh và Hông Kông phải hủy bỏ vì tình hình bất an ở Thái Lan.

Lên sân khấu từ năm 1958 Johnny Hallyday đã thâu thanh hơn 1.000 bản nhạc, trong có những sáng tác của mình, bán 110 triệu đĩa nhạc, gặt hái được những thành công rất lớn với 40 đĩa vàng, 22 đĩa platine, 5 đĩa kim cương và 10 chiến thắng âm nhạc. Như gừng càng già càng cay, Johnny vẫn giữ phong độ ca hát, những buổi biểu diễn của Johnny đông nghẹt khán giả, phải biếu diễn ở sân vận động Stade de France có sức chứa cả trăm ngàn người. Gần đây nhất, từ 2014 đến 2017 Johnny đã kết hợp với hai danh ca Jacques Dutronc và Eddy Mitchell thành bộ tam ca Les Vieilles Canailles.

Các giới văn nghệ sĩ, chính khách Pháp, quân đội Pháp, thủ tướng Pháp, tổng thống Pháp… thi nhau bày tỏ niềm tiếc thương Johnny. Quốc hội Pháp đứng dậy vỗ tay đưa tiễn Johnny. Trong khi métro ỏ Bruxelles (Bỉ) phát những bản nhạc của Johnny thì ở Pháp một trạm métro ở Paris được đổi ngay thành tên Johnny.

Tang lễ của Johnny rất long trọng, cả ba tổng thống Pháp và phu nhân đều đến tham dự, Francois Hollande, Nicolas Sarkozy và Emmanuel Macron. Đoàn xe tang diễu hành qua suốt chiều dài của đại lộ Champs Elysées được hộ tống bởi một đoàn xe cảnh sát của gardes républicains, theo sau là 700 xe Harley Davidson đến từ khắp nơi trên đất Pháp cùng với khoảng 1 triệu người đưa tiễn Johnny đến nhà thờ Madeleine cử hành thánh lễ chôn cất.

Những cuộc tình duyên của Johnny đã làm tốn không biết bao nhiêu thời gian và giấy mực của báo chí. Johnny kết hôn năm 1965 đầu tiên với Sylvie Vartan, một nữ ca sĩ nổi tiếng, và có chung một đứa con trai, David Hallyday. Năm 1981 Johnny kết hôn với Elisabeth Etienne, chỉ kéo dài được 1 năm. Sau đó, Johnny kết hôn với minh tinh điện ảnh Nathalie Baye năm 1982, hai người có chung một người con gái, Laura Smet. Năm 1990 Johnny kết hôn với Adeline Blondieau, ly dị năm 1999, tái kết hôn năm 1994 rồi lại ly dị năm 1995. Người vợ sau cùng của Johnny là Laeticia Boudou, kết hôn năm 1995.

Johnny để lại cho Laeticia và bốn người con của mình, David, Laura, Jade và Joy một gia tài gồm chừng 100 triệu euros, 4 ngôi nhà rộng lớn, và nhiều quyền lợi trên bản quyền tác giả mỗi năm. Một chiến dịch thương mại cho những đĩa nhạc, những kỷ vật, lưu niệm của Johnny đang được khai thác rầm rộ. Kể cả nơi chôn cất Johnny, đảo Saint Barthelemy, cũng sẽ trở thành một nơi du lịch nổi tiếng hơn nữa, đắt tiền hơn nữa.

Có lẽ người ta yêu mến Johnny vì lẽ từ một đứa trẻ bị cha mẹ bỏ rơi, xã hội ruồng rẫy trong thời thơ ấu Johnny đã trở thành một « nhân vật » của thời đại trải qua bao thế hệ, trải qua bao thăng trầm cùng đồng hành với mọi người mà đã tìm được sự đồng cảm qua lời ca tiếng nhạc. Như tôi chẳng hạn, từ thời nhỏ tôi thích Johnny qua những bài hát Viens danser le twist, Le Pénitencier, Que je t’aime, J’ai un problème, J’ai oublié de vivre, J’oublierai ton nom…cũng như không quên được phong cách biểu diễn của Johnny qua bản nhạc bất hủ của Jacques Brel Ne me quitte pas, Quand on a que l´amour, và vài bản nhạc bất hủ của Edith Piaf như L´hymne à l´amour, Non je ne regrette rien…

Mô hình chung cư « thô »

19/11/2017

Mô hình chung cư « thô » – Mathilde Tuyết Trần, France 2017

Chung cư là hình thức nhà ở tập thể có sở hữu riêng hay chỉ đi thuê để ở được chọn để giải quyết vấn đề nhà ở cho đa số dân chúng trong các thành phố lớn trong các phương án thiết kế đô thị và giữ gìn an ninh công cộng. Vì thế chung cư mang tính chất bình dân, thậm chí tạp nhạp đủ mọi thành phần, trên một diện tích đất đai tương đối nhỏ cư ngụ rất nhiều người, thường trở thành những điểm nóng, những vấn đề an ninh, xã hội.

Ở khắp châu Âu, người nghèo, người thu nhập thấp đến trung bình, thành phần xã hội, mới ở chung cư, còn thành phần có nhà ở riêng biệt, có đất là người giầu có hay có của của cha mẹ để lại. Ở Việt Nam hiện tại mọc lên như nấm những nhà cao tầng, từ 25 tầng, 50 tầng cho đến hơn 100 tầng gọi là chung cư cao cấp, ở những nơi đắt địa để cho thuê hay bán, có sổ hồng sổ đỏ. Một số người Việt Nam lại thích ở chung cư, vì nó được so sánh với những khách sạn bốn sao, năm sao, có người bảo vệ gìn giữ an ninh, và vì vị thế đất đai hấp dẫn, ưu đãi của nó. Những căn nhà chung cư cao tầng đứng riêng lẻ hay đứng cả cụm cao ngất ngưởng dọc bờ sông Sài Gòn, ở quận 2, quận 7… đang làm thay đổi nhiều bộ mặt thành phố.

Mua nhà chung cư cũng có nhiều giá tùy người mua lúc nào, giai đoạn nào của công trình xây cất chung cư. Mua lúc chủ đầu tư mới khởi công xây dựng thì rẻ nhất vì chủ đầu tư cần huy động vốn, nhưng có cái bất lợi là nếu rủi ro dự án đó không được hình thành thì cơ nguy mất trắng tiền có thể sẽ xảy ra. Mức lừa đảo rừng rú trong lãnh vực bất động sản là khôn lường và họ không hề chùn chân..

Mua căn hộ thô của chủ đầu tư rồi người mua làm tiếp phần hoàn thiện ở Việt Nam, nghe thì hấp dẫn, tưởng dễ làm theo ý cá nhân nhưng trên thực tế thì tương đối khó khăn. Căn hộ thô là căn hộ chỉ mới xây dựng lên được nửa chừng, các vách bằng bê tông trần, sàn bê tông trần, trần nhà cũng bằng bê tông xám xịt với những đường ống thoát nước, ống điện và hệ thống báo cháy, không có cửa trong, trần truồng. Người mua căn hộ thô phải tự mình làm tiếp công việc xây dựng cho đến tình trạng gọi là « hoàn thiện » 100%.

Vấn đề đặt ra ở đây là những chủ sở hữu căn hộ thô có biết tôn trọng, bảo vệ và gìn giữ tài sản chung lẫn nhau và cả tòa nhà khi làm hoàn thiện phần sở hữu của mình hay không ?!

Việt Nam là một trong những nước được xếp hạng động đất trung bình, những dấu hiệu có động đất là các suổi nước nóng, các di tích động đất đã có (Ghềnh đá đĩa ở Tuy Hòa) và những cuộc động đất đã xảy ra. Các tòa nhà chung cư mới xây chắc hẳn phải được xây dựng chống động đất. Nhưng còn tủy mức độ động đất mà các chung cư cao tầng sụp đổ hoàn toàn hay chỉ một phần, các vết nứt gây ra bởi các căn hộ có sẵn tạo điều kiện cho mức độ sụp đổ của cả tòa nhà chung cư. Ở Việt Nam, dân chúng lại ít nghĩ đến các vấn đề thuộc diện kỹ thuật, khi mua nhà/căn hộ người ta thường thích lãng mạn, gần sông nước, thích tiện dụng, gần chợ, gần trường, gần chỗ làm…, khác hẳn với người châu Âu rất chú trọng về kỹ thuật để phòng ngừa tai nạn và vì vấn đề bảo hiểm, họ đặt vấn đề an toàn trong chung cư lên hàng đầu.

Căn hộ thô khác biệt với nhà thô, nhà trên mặt đất của mình thì muốn đục đẽo làm gì thì tùy ý gia chủ, ở chỗ chung cư là tài sản chung mà mọi dân cư ở trong đó phải giữ gìn. Sàn nhà này là trần của nhà dưới, tường nhà này là tường chung của mọi người. Các đại gia mua căn hộ chung cư thích hoàn thiện theo ý mình, thay đổi một phần hay đảo lộn toàn bộ thiết kế đã do chủ đầu tư quy hoạch khi xây dưng chung cư. Điều này sẽ không có gì đáng nói nếu các đại gia đều biết bổn phận bảo vệ tòa nhà chung cư của mình.

Khó khăn thứ nhất là phải tìm một công ty làm hoàn thiện tương đối nghiêm túc để bàn giao chìa khóa nhà thực hiện công việc xây dựng.  Có những đại gia tham rẻ, tham mau, ký hợp đồng với những « công ty » ba trợn, mọc lên theo thời vụ, và những công ty ba trợn này huy động những công nhân « rẻ », không có tay nghề, thiếu nhiều hiểu biết…cứ có cái máy đục trong tay là họ đục.  Một chung cư có cả đến 700, 800 gia chủ, thì bảo làm sao mà không có những đại gia phá hoại chung cư bằng công việc hoàn thiện căn hộ của mình. Những vết nứt do các việc đục đẽo sàn, đục đẽo tường do họ gây ra có ảnh hưởng lâu dài đến cơ sở vật chất của tòa nhà chung.

Đục sàn chung cư để « đi » đường giây điện trong ống nhựa tại một tòa nhà chung cư ở TPHCM

Tương đối là bởi vì thể nào đi nữa, gia chủ tương lai, được gọi là « khách hàng » , phải trả giá đắt theo nghĩa đen và nghĩa bóng phần hoàn thiện trong căn nhà của mình. Một cái nệm lò xo Đại Hàn giá mua lẻ chỉ có 4 triệu, hay 5 triệu đồng đặt theo kích thước, được công ty hoàn thiện đội giá lên thành 13 triệu 500 ngàn đồng! Đó chỉ là một thí dụ. Một hợp đồng hoàn thiện gồm có cả trăm hạng mục, từ trần, sàn, tường cho đến tủ, giường, bàn, ghế.

Nhân công thực hiện, như thợ điện, thợ hồ, thợ sơn, thợ điện lạnh, thợ mộc, thợ lát gạch, thợ làm nền, thợ làm trần, thợ gắn các thiết bị vệ sinh, thợ gắn cửa trong nhà.., cả trăm người thợ cần thiết để làm xong căn nhà, họ lại có nhiều trình độ tay nghề và hiểu biết pháp luật khác nhau khi thi công làm hoàn thiện. Tình trạng thiếu thợ chuyên môn, thợ « đụng » (đụng đâu làm đó) thiếu nhiều kiến thức cơ bản về vật lý và cơ học là phổ biến.

Bỗng chốc, trăm dâu đổ đầu tằm là thế. Những lời nói dụ dỗ ngọt như mật của đội ngũ nhân viên « bán hàng », thường là những người trẻ như măng đi dụ dỗ những khách mua đã già gần xuống lỗ. Các bạn trẻ dụ dỗ cho bằng được một chữ ký của « khách », nào là: vị trí đắt địa, chỉ cần xách va li vô là ở thôi, thang máy có qui định sử dụng riêng cho công nhân xây dựng và cho cư dân, « xin cho » được cấp thiết bị nhà cửa sớm để làm hoàn thiện (máy lạnh, tủ lạnh, bếp….), chỉ cần trả 20% là sở hữu căn hộ…Thế mà người mua thường để cho những lời đường mật làm ngả lòng chỉ vì bị che dấu thông tin, không biết được hết. Già mà còn bị dụ là thế.

Khi nhận chìa khóa căn hộ tức là người mua sau này khó có thể đòi được bồi thường, thay thế những gì hư hỏng mà lúc ký biên bản giao chìa khóa không phát hiện ra, thí dụ như những hư hỏng của vật liệu xây dựng trong phạm vi của chủ đầu tư xây dựng tòa nhà: cửa căn hộ, ổ khóa cửa căn hộ, kính ngoài…Có trường hợp cửa kính ngoài bị hư hỏng ngay trong khâu chế tạo mà chủ nhà chỉ phát hiện các vết rạch lằng nhằng trên kính sau khi cửa kính đã được đơn vị thi công tòa nhà cho làm vệ sinh sạch hết các vết bẩn, vết xi măng, bụi bặm bám vào trong thời gian xây dựng và khi trời mưa có hơi nước đọng lại trên kính vết rạch mới hiện ra. Hay cửa nhà bằng gỗ bị trầy trụa nhiều chỗ vì công nhân xây dựng ra, vào không cẩn thận, để ý, ổ khóa bị hư hỏng….

Còn trong nhà thì có nhiều thứ chủ nhà phải có ý kiến và giám sát chặt chẽ, thí dụ như việc lắp đặt hệ thống điện âm tường cho việc sử dụng đèn, điện nhà, hệ thống máy lạnh, hệ thống nước, không thể để cho nhà thầu thi công và công nhân tùy tiện, muốn làm gì thì làm.

Nhiều công nhân thiếu kinh nghiệm nghề nghiệp, khi phải lắp đặt các bộ phận mà họ chưa từng làm qua bao giờ thì họ làm hư hỏng vật liệu, cách hàn gắn vật liệu của họ thường là vũ khí « bắn si-li-côn » là giải quyết che đậy tất cả những khuyết điểm hư hỏng. Về điện thì họ đục phá trần nhà bằng thạch cao đã làm xong để tìm đường giây điện, một cách không có kết hợp gì cả.

Có trường hợp, họ đục khoét sàn nhà bê tông tầng trên để đi đường giây điện ngầm (!), tức là trần nhà tầng dưới, kéo dài cả tuần lễ gây thiệt hại về vật chất và thân thể cá nhân cho cư dân ở tầng dưới . Trên nguyên tắc, đục khoét vào sàn nhà bê tông của một tòa nhà cao tầng là gây thiệt hại đến kiến trúc cơ cấu của tòa nhà. Đường ống dẫn điện có đường kính là 2 cm, họ phải đục sâu vào bê tông ít nhất là 4 cm để đặt ống dẫn điện vào. Cotecons Vietnam, một trong những nhà xây dựng nhà cao tầng ở Viêt Nam cho biết là những gì thuộc về kiến trúc chính của tòa nhà là sàn, tường chịu lực đều không được đụng đến. Nhưng một khi đã bàn giao tòa nhà cho chủ đầu tư thì trách nhiệm nằm ở chủ đầu tư, thông qua ban quản lý tòa nhà. Nặng hơn nữa là khi ban quản lý tòa nhà, kể cả kiến trúc sư trường, về hùa với công ty thiết kế bảo vệ quyền lợi của công ty này và chủ hộ cho là họ làm đúng, hợp pháp, có quyền thực hiện thi công, bất chấp quyền lợi của cư dân và điều hay lẽ phải. Thật là một sự độc ác. Không biết cầu cứu ở đâu trong những tình trạng vi phạm như thế, cư dân chỉ còn có cách là chạy đến xin Ủy Ban Nhân Dân khu phố can thiệp. Rất là « đường còn xa ta cứ đi », mệt mỏi, phiền nhiễu, và cũng không nên nuôi nhiều hy vọng. Các vết nứt nẻ trong bê tông cốt sắt thường là những « micro » nứt nẻ, mắt thường không nhìn thấy, và họ lại nhắm mắt cho qua, vì họ không phải chịu đựng tiếng mũi dùi khoan, đục đinh tai nhức óc suốt từ 7 giờ đến 12 giờ rồi từ 13 giờ đến 17 giờ, luôn cả ngày thứ bẩy, nếu nhân công gìn giữ giờ giấc làm việc , không làm quá giờ và không vào làm lén trong cả ngày chủ nhật ! Vậy mà cả hệ thống hầu như rất chậm chạp khi cần phải giải quyết nhanh chóng, và nhà thầu vẫn tiếp tục thi công, đục khoan tiếp tục như chẳng có điều gì xảy ra nghiêm trọng !. Đó chỉ là một căn hộ, còn bao nhiêu những sự vi phạm khác trong một tòa nhà mà cư dân không biết, cho đến khi tòa nhà sụp đổ thì đó còn là viễn ảnh của tương lai, con người thì sống với hiện tại trước mắt, và trong những trường hợp như thế thì con người lại « đổ thừa » cho định mệnh !

Tuy vậy, nhiều gia chủ, giao khoán hẳn cho một công ty thiết kế hoàn thiện, đến chừng nào xong thì vào ở, vô tư.

Khó khăn thứ hai khi mua căn hộ thô của chủ đầu tư thì người mua phải dự tính ra một khoản tiền khá lớn cho công việc tiếp tục hoàn thiện căn hộ mình đã mua. Theo tình hình vật giá và nhân công hiện tại thì khoản tiền này có thể là 1 tỷ đến 2 tỷ vnd, tùy theo yêu cầu của chủ căn hộ. Không ít người lâm vào cảnh túng thiếu trong giai đoạn tài chánh sau cùng.

Tùy theo hợp đồng mua bán mà người mua có thể được bàn giao căn hộ thô lúc trả đủ 70% và họ có thể bắt đầu giai đoạn làm hoàn thiện.

Rồi cũng tùy theo hợp đồng với công ty thiết kế thi công, người mua cũng phải trả công ty này môt số tiền phân nửa hợp đồng để họ bắt đầu công việc. Sức nặng về tài chánh vì thế không phải là nhỏ, cho nên phải cân nhắc kỹ lưỡng khi mua nhà thô như ở tòa nhà Everrich, mà tình trạng quản lý thiếu chuyên nghiệp ở đây cũng là một thí dụ: kỷ luật không nghiêm minh, quản lý lỏng lẻo, thiếu trách nhiệm, việc gì cũng giao cho « bảo vệ », nhân viên kỹ thuật cấp dưới và Lễ tân ! Những người lương thấp và có trình độ kiến thức hạn chế. Đây là một điều không lạ gì, khi chủ đầu tư và ban quản lý tòa nhà chỉ xem người « cùng chủ nhà » của mỗi căn hộ là « khách hàng » của mình ! Trong khi đó, các chủ căn hộ đều phải đóng phí quản lý, không theo đầu người, mà theo diện tích nhà, hàng tháng. Vả lại, cao cấp hay không là do mỗi người tự thiết kế, trang trí căn nhà chung cư của mình, chủ đầu tư chỉ cung cấp cái khung nhà, cái nhà thô, không trần, không sàn, không cửa, không tường, và cái mã bên ngoài.

Ở chung cư Vinhomes người ta bán căn hộ hoàn thiện rồi, có nghĩa là các hệ thống điện, nước, máy lạnh, bếp đâ được lắp đặt sẵn và có trong giá bán ra cho người mua, phí quản lý lại rẻ hơn. Người mua và người ở cùng có lợi, người mua không phải tốn thêm quá nhiều tiền, người ở thoải mái, giữ được tình hàng xóm láng giềng.

Có những chung cư rất bất yên vì tỷ lệ đầu tư, đầu cơ cao. Có người thâu tóm cả 9, 10 căn hộ một lúc, tình trạng mua đi bán lại, đổi chủ, đổi người thuê diễn ra liên tục, ra vào như cái chợ, không ai biết mặt ai, thản nhiên, lạnh lùng.

Bộ phận « chăm sóc khách hàng », một cái tên sai lệch lạc cả ý nghĩa, thường do những người trẻ đảm nhiệm, thiếu kinh nghiệm bản thân và nghề nghiệp, mục đích phục vụ ai, ai là người mang lại cho mình công ăn việc làm thì không thấu hiểu rõ ràng. Người thì lạnh nhạt, kẻ thì vô lễ (Người Nam không có thói quen chào hỏi mà chị, một cô gái đã nhìn nhận với tôi như vậy), người thì mặt mày chù ụ, bí xị, người thì thản nhiên làm thinh…khiến tôi thầm nghĩ, người Việt đối xử với người Việt trong « Lễ tân » là như thế hay sao ? Thêm nữa, các em trai làm Lễ tân lại lịch sự hơn các em gái nhiều. Các em gái thường bỏ qua việc chào hỏi, khiến cho bà cụ già phải lên tiếng chào trước, và không nhận được tiếng chào lại. Thật đáng ngạc nhiên.

Ở châu Âu, ngoại trừ những điểm nóng ở một vài nơi, người dân châu Âu có tinh thần tự giác rất cao, nên việc quản lý chung cư không hề có khó khăn. Căn hộ được giao là căn hộ đã được hoàn thiện 100%, « chỉ cần xách va li vào ở », nên cũng không xảy ra nhiều vấn đề phiền toái như việc mua bán các căn hộ thô ở Việt Nam, mà không nên mua nếu bạn không có bản lĩnh, không sợ bị ăn hiếp, không có khả năng và điều kiện, sức khỏe để đáp ứng, đối phó với các tình huống sẽ xảy ra.

Tựu chung, ở Việt Nam chung cư cao cấp hay không cao cấp như là một mô hình xã hội nhỏ nằm trong lòng của một xã hội vì thế vấn đề chung cư đọng lại là vấn để quản lý cho một tập thể được sống chung với nhau lâu dài, bền vững. Muốn đạt được mục đích ấy phải có một ban quản lý gìn giữ trật tự, an ninh nghiêm minh, công bằng, bảo vệ quyền lợi cho cư dân, mọi dịch vụ phải hướng về « cư dân », không phải là « khách hàng » , đó là việc thiết yếu hàng đầu. Một chung cư có thể xuống cấp, mất giá nhanh chóng về  » phần cứng », về « phần mềm » thì tất nhiên « tiếng lành đồn gần, tiếng xấu đồn xa » ! MTT